fbpx
Close

เล่าเรื่องผ้าท้องถิ่นในอาณาจักรเพื่อนรักสัตว์โลก

“สวนสัตว์สงขลาและผ้าทอเกาะยอ”
20 ตุลาคม 2020

เที่ยวสงขลารอบนี้มาแปลก ไม่ได้เตร็ดเตร่ชมเมืองเก่า ไม่ได้ชวนชิมริมทางแถวถนนนางงาม นครนอก นครใน ไม่ได้ขึ้นเขาตังกวนชวนชมวิวเมือง ไม่พาไปนั่งรับลมชมสวนสองทะเล และไม่ได้ไปเยี่ยมแม่นางเงือกที่หาดสมิหลาเหมือนครั้งก่อน แต่จะชวนข้ามสะพานติณสูลานนท์ไปเยือนเกาะยอ เกาะกลางทะเลสาบสงขลา มีหมุดหมายจำเพาะลงไปอีกที่

 

เท่านั้นยังไม่พอ เรามากับโจทย์ที่ว่า จะนุ่งผ้าทอเกาะยอไปเที่ยวไหนดีที่นึกไม่ถึง? จนได้พิกัดที่ท้าทาย หมุดหมายที่ไม่น่าบรรจบกับผ้าทอได้ นั่นคือสวนสัตว์สงขลา สวนสัตว์แห่งเดียวของภาคใต้ แต่ไปๆ มาๆ ใครจะเชื่อว่าเรากลับได้มุมมองแปลกตา และสร้างแรงบันดาลใจเพื่อตอกย้ำว่าผ้าพื้นเมืองใส่ที่ไหนก็สวยได้จริง ๆ นะ

ผ้าทอเกาะยอ ตำนานเล่าผ่านผืนผ้า

เห็นผืนผ้าทอหลากสีตรงหน้า พาให้นึกย้อนไปในอดีต ซึ่งไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าผ้าทอเกาะยอเกิดขึ้นสมัยใด บ้างก็ว่ากรุงศรีอยุธยา บ้างก็ว่ารัตนโกสินทร์ แต่ที่มีหลักฐานปรากฏแน่ชัด คือในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ครั้งเสด็จประพาสแหลมมลายู ครั้งที่ 2 พ.ศ. 2433 ทรงกล่าวถึงผ้าพื้นเมืองสงขลาไว้ว่า

 

“เราจึงได้ออกไปเดินดู มีผ้ามากกว่าคราวก่อน สนุกสนานมาก แต่จะซื้อก็ไม่ได้ เพราะป่วยการเสียเวลาจะรีบลงเรือ เป็นแต่เกณฑ์พระยาเทเวศร์ และพระยาสมเพทให้เอาเงินไปจัดซื้อคนละแถบ ร้านหนึ่งให้ซื้อผ้าหนึ่งผืนทุกวัน”  แสดงให้เห็นว่าในยุคนั้นมีร้านขายผ้ามากมายจนต้องแยกกันซื้อแล้ว

 

ผ้าทอเกาะยอยุคแรก ๆ เน้นความเรียบง่าย ใช้กี่มือและตรนแทนกระสวย ใช้ฝ้ายแท้ ย้อมด้วยสีธรรมชาติ ต่อมาเมื่อมีการค้าขายกับต่างประเทศจึงซื้อฝ้ายผสมจากที่อื่นทำให้ผลิตได้ไว มีทั้งลายแบบดั้งเดิม เช่น ลายพญาครุฑ ลายหน้านาง ลายดอก โบตั๋น ลายตับเต่า ลายครุฑล้อม ลายราชวัตร ฯลฯ  และเริ่มประดิษฐ์ลายขึ้นใหม่เรื่อย ๆ จนมีลายมากกว่า 50 ลาย เช่น ลายเครือวัลย์ ลายสี่เหลี่ยม ลายดอกมุก ลายดอกจันทน์ ลายลูกหวาย ฯลฯ

 

โดยเฉพาะ ลายราชวัตร ที่ได้ชื่อว่าเป็นลายเอกลักษณ์ของผ้าทอเกาะยอ แต่เดิมชื่อลายก้านแย่ง หรือลายคอนกเขา ลักษณะคล้าย ๆ กับคอนกเขาชวา จนปี พ.ศ. 2433  รัชกาลที่ 5 ประพาสแหลมมลายู ได้ทรงเยี่ยมราษฎรชาวเกาะยอ คุณยายก่ำ ภัทรชนม์ นำผ้าทอมือผืนสวยที่สุดในสมัยนั้นขึ้นถวาย ทอจากกี่มือ 4 ตะกอ พระองค์ทรงพอพระราชหฤทัย และพระราชทานชื่อให้ใหม่ว่า “ลายราชวัตร” ซึ่งแปลว่ากิจวัตรหรือการกระทำ จนกลายเป็นโด่งดังคู่เกาะยอในปัจจุบัน

สวนสัตว์สงขลา อาณาจักรเพื่อนรักแดนใต้

เหมือนได้ย้อนวัยไปเป็นวัยแห่งการเรียนรู้อีกครั้ง เมื่อได้มาเยือน “สวนสัตว์สงขลา” สวนสัตว์แห่งแรกแห่งเดียวของภาคใต้ ตั้งอยู่บนภูเขารูปช้าง เนื้อที่ 878 ไร่ มีสัตว์ป่าหายากและสัตว์ท้องถิ่นนับพัน ๆ ตัว  ยังเป็นศูนย์ขยายพันธุ์นกเงือก สมเสร็จ  เสือปลา แมวป่าหัวแบน และกระจงควายที่ใกล้สูญพันธุ์อีกด้วย

ความน่าสนใจอีกอย่าง คือเราจะได้พบเพื่อนเก่าอีกครั้ง เพื่อนที่ย้ายมาจากสวนสัตว์เขาดินมาอยู่ที่นี่ถึง 51 ตัว ได้แก่ ลิงกระรอก 6 ตัว ชะนีหัวมงกุฎ 2 ตัว  สล็อตสองนิ้ว 2 ตัว จระเข้ 3 ตัว เมียร์แคต 4 ตัว และนกเงือก 33 ตัว  ใครที่คิดถึงบรรยากาศสวนสัตว์เขาดิน ชวนมาพบเพื่อนเก่าได้ที่นี่ ทำให้หายคิดถึงได้บ้าง นอกจากนี้ยังมีโซนอื่น ๆ ที่น่าสนใจอีกมาก เช่น โซนสัตว์ป่าน่ารู้ โซนสัตว์ป่าสงวนและสัตว์ป่าหายาก มีสวนน้ำ สวนนก

 

ที่สำคัญเป็นสวนสัตว์ที่ทัศนียภาพสวยงามมาก โอบล้อมด้วยทะเลสาบสงขลาและอ่าวไทย มองเห็นสะพานติณสูลานนท์ชัดเจน จากมุมมองนี้เอง ทำให้สิ่งที่คิดว่าไม่น่าจะเชื่อมโยงกันได้ กลับน่าสนใจขึ้นมาทีเดียว ผ้าทอจากเกาะยอใช้สะพานนี้แหละข้ามมาหาผองเพื่อนที่สวนสัตว์สงขลา

 

ลองดูกันว่าพวกเราจะหยิบผ้าทอเกาะยอชิ้นไหน ไปเยี่ยมเพื่อนตัวไหนที่สวนสัตว์สงขลากันบ้าง^^

 

ปล.กรณีถ่ายภาพใกล้กับสัตว์ห้ามใช้แฟลชโดยเด็ดขาดและเชื่อฟังคำแนะนำของเจ้าหน้าที่โดยเคร่งครัด

ความน่าสนใจอีกอย่าง เราจะได้พบเพื่อนเก่าอีกครั้ง เพื่อนที่ย้ายมาจากสวนสัตว์เขาดินมาอยู่ที่นี่ถึง 51 ตัว ได้แก่ ลิงกระรอก 6 ตัว ชะนีหัวมงกุฎ 2 ตัว  สล็อตสองนิ้ว 2 ตัว จระเข้ 3 ตัว เมียแคท 4 ตัว และนกเงือก 33 ตัว  ใครที่คิดถึงบรรยากาศสวนสัตว์เขาดิน ชวนมาพบเพื่อนเก่าได้ที่นี่ ทำให้หายคิดถึงได้บ้าง นอกจากนี้ยังมีโซนอื่นๆ ที่น่าสนใจอีกมาก เช่น โซนสัตว์ป่าน่ารู้ โซนสัตว์ป่าสงวนและสัตว์ป่าหายาก มีสวนน้ำ สวนนก

ที่สำคัญเป็นสวนสัตว์ที่ทัศนียภาพสวยงามมาก โอบล้อมด้วยทะเลสาบสงขลาและอ่าวไทย มองเห็นสะพานตินณสูลานนท์ชัดเจน จากมุมมองนี้เอง ทำให้สิ่งที่คิดว่าไม่น่าจะเชื่อมโยงกันได้ กลับน่าสนใจขึ้นมาทีเดียว ผ้าทอจากเกาะยอใช้สะพานนี้แหละข้ามมาหาผองเพื่อนที่สวนสัตว์สงขลา

ลองดูกันว่าพวกเราจะหยิบผ้าทอเกาะยอชิ้นไหน ไปเยี่ยมเพื่อนตัวไหนที่สวนสัตว์สงขลากันบ้าง^^

ปล.กรณีถ่ายภาพใกล้กับสัตว์ห้ามใช้แฟลชโดยเด็ดขาดและเชื่อฟังคำแนะนำของเจ้าหน้าที่โดยเคร่งครัด

“ให้ความงามเรื่องท้องถิ่น อยู่ในทุกวีคของคุณ”​

เปิดตัวด้วยผ้าทอลายราชวัตรสีชมพู่มะเหมี่ยวผืนสวย นุ่งจับคู่กับเสื้อผ้าไทยก็สวยหรือใส่กับเสื้อยืดเน้นสรีระนิด ๆ ดูสง่างาม โพสต์ภาพเก๋กับพี่ยีราฟที่โซนสัตว์ป่าน่ารู้ ไม่รู้ใครสง่ากว่าใครเลยงานนี้

ลุคสบาย ๆ วันหยุด เพียงหยิบหมวกปีกสีน้ำตาลลายดอกร่มไทร สีเอิร์ธโทนมาด้วย จะใส่กับชุดไหนก็เข้าได้ง่าย ๆ กันแดดด้วย สวยด้วย โพสต์กับบรรดาเหล่านกเงือก ที่มีมาเพิ่มจากสวนสัตว์เขาดินอีก 33 ตัว ไปชมได้ที่ส่วนจัดแสดงนกเงือก โซนสัตว์ป่าสงวนและสัตว์ป่าหายาก

ลุคลึกลับน่าค้นหา เมื่อนุ่งผ้าทอลายพิกุลตาสก๊อต โทนส้มอิฐสลับสี เข้ากันได้ดีกับหางแสนสวยสีสลับขาวดำของเจ้าลีเมอร์ สัตว์หายากจากมาดากัสการ์ เจ้าลีเมอร์เขานิยมอยู่กันเป็นฝูง ไม่ต้องกลัวจะถ่ายติดแค่ตัวเดียว เอกลักษณ์อีกอย่างของเขาคือ เสียงร้องที่ดังกึกก้องหลายโทนช่วงค่ำ

ลุคทะมัดทะแมงแต่สัมภาระเยอะแบบสาว ๆ ขอแนะนำกระเป๋าผ้าทอลายชมนาถทรงเก๋ ตัดเย็บ 3 สีอยู่ในใบเดียว ลองยืนโพสต์แบบตัวใครตัวมันกับเจ้ากวาง ดีแล้วที่ไม่มีใครสนใคร ต่างคนต่างอยู่ในมุมตัวเอง ไม่ล้ำเส้นกัน

 

ลุคนางพญานิด ๆ ไม่จำเป็นต้องนุ่งผ้าเป็นผ้าถุงอย่างเดียว จับผ้าทอลายดอกมุสีเหลืองสลับโทนมาเป็นผ้าคลุมไหล่สุดเก๋ รัดเข็มขัดเงินนิดเอาอยู่เลย ลุคนี้ขอโพสต์กับพี่ใหญ่ พี่ช้างของสวนสัตว์เสียหน่อย

เช็ตสุดท้ายสีสันสุดปังด้วยกระเป๋าลายดอกสุพรรณิการ์ ตัดเย็บทรงเท่ ๆ เข้ากับสายหนังใช้ได้ทุกโอกาสทั้งทำงานและวันสบาย วันนี้จับคู่กับเสื้อผ้าไหมสีเจ็บช็อกกิ้งพิงค์และกางเกงยีนส์ตัวโปรด ขอโพสต์คู่กับเหล่าฟลามิงโก แสนสวยและเจ้าสมเสร็จ สัตว์ป่าสงวนเสียหน่อย

ทั้งหมดเป็นไอเดียเล็ก ๆ ที่ตอกย้ำว่าผ้าพื้นเมืองสวยเสมอ อยู่ที่จะจับมา Mix&Match อย่างไรตามโอกาส  หากผ่านไปแถวเมืองสงขลาอย่าลืมข้ามไปเลือกผ้าทอเกาะยอสวย ๆ ใส่เที่ยวเมืองสงขลากันนะคะ ไม่เฉพาะเราที่รู้สึกตื่นเต้นกับผ้าพื้นเมือง คนท้องถิ่นเจ้าของวัฒนธรรมเอง ก็รอการมาเยือนของพวกเราเช่นกัน

 

เยือนสงขลาครั้งหน้าใส่ผ้าทอเกาะยอดูนะคะ

สนใจซื้อผ้าทอเกาะยอ 

กลุ่มราชวัตถ์แสงส่องหล้าที่ 1 

โทรศัพท์ 074 450029 

Facebook กลุ่มราชวัตถ์แสงส่องหล้าที่ 1 

 

กลุ่มวิสาหกิจชุมชนผ้าทอ ร่มไทรเกาะยอ

โทรศัพท์ 089 658 9529 

Facebook ผ้าทอมือร่มไทรเกาะยอ

 

สวนสัตว์สงขลา
เว็บไซต์ www.songkhlazoo.com


อีเมล songkhlazoo55@gmail.com


เปิดบริการทุกวัน เวลา 08.00 – 18.00 นาฬิกา

Contributor

Jariya Chuchuai
jariya-chuchuai
มีคนบอกว่ารักตัวอักษรของเรา ที่จริงเปลี่ยนเป็นรักเราบ้างก็ได้ แต่ถ้ารักเราไม่ได้ก็รักตัวอักษรเราต่อไปนะ เราชอบเก็บเรื่องเล็ก ๆ ระหว่างทางมาเล่าสู่กันฟัง
ปณต คูณสมบัติ
panot-koonsombat
ช่างภาพอารมณ์ดี หลงใหลในการเดินทาง พอ ๆ กับความชอบคุยกับคนแปลกหน้าเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์และรอยยิ้มของผู้คนที่ได้บันทึกไว้ด้วยภาพถ่าย

SHARE

เมือง 3 วัฒนธรรม 4 สถาปัตยกรรม 3 สายน้ำ

ฉันเคยได้ยินเรื่องราวของเมืองเก่าสงขลา เมืองพหุวัฒนธรรม ทั้งไทย จีน และ มุสลิม

ผสมผสานทุกอย่างเข้าด้วยกันอย่างลงตัว ฉันนึกจินตนาการภาพเมืองนี้ไม่ออกเลยจริง ๆ จนฉันได้พาตัวเองมาที่นี่ ย่านเมืองเก่าสงขลา ช่างแตกต่างไปจากจินตนาการของฉัน เมื่อได้มาเห็นร่องรอยของวัฒนธรรมที่มีมายาวนานกว่า 200 ปี

Read More »

New Natural เมื่อมนุษย์และสัตว์ป่าได้กลับมาเยือน “บ้าน”

โลกหลังโคโรนาไวรัสดูจะเปลี่ยนแปลงไปโดยปริยาย
ปรากฏการณ์ที่เห็นได้ชัดเจนก็คือ ข่าวคราวของบรรดาสัตว์ป่าที่ออกมาปรากฏตัวตามที่ต่าง ๆ อย่างไม่เคยปรากฏมาก่อน

Read More »

รู้ลึกเรื่องท่องเที่ยวก่อนใคร

สมัครเพื่อรับรู้ข่าวสารทาง Email

บทความล่าสุด

Highlight ประจำเดือน

Shuffle
BCG Tourism - อาชีพชั้นครูผู้คนสีชมพู
BCG Tourism – อาชีพชั้นครูผู้คนสีชมพู
ทริปนี้พาไปรู้จักอาชีพเก๋าๆ ชั้นครู ของผู้คนในอำเภอที่ชื่อหวานแหววสุดๆ นั่นคืออำเภอสีชมพู จังหวัดขอนแก่น อาชีพของคนใ…
BCGTourism - ข้าวยำ
BCGTourism – ข้าวยำ
อาหาร 1 จานบอกเล่าเรื่องราวของชุมชน สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรมถิ่นใต้ได้อย่างดี เช่น #เมนูข้าวยำโรล ของสวนสมรมนาพรุ จังหวัด…
ที่พักเกาะกลาง ที่เกาะกลางใจชุมชน
ที่พักเกาะกลาง ที่เกาะกลางใจชุมชน
ที่พักเชิงวิถีบนเกาะกลาง จังหวัดกระบี่ ติดกับโรงเรียนบ้านเกาะกลาง เจ้าของบ้าน มัต-ปรมัตถ์ ช่วยการ สถาปนิกหนุ่ม ออกแบบ…
BCG TOURISM
BCG TOURISM
#BCGTourism เมื่อเรื่องท่องเที่ยวเริ่มขยับตัวกันแล้วแบบ New Normal เทรนด์การท่องเที่ยวที่ต้องอยู่ร่วมกับโควิดได้เปลี่…
126

รู้ลึก...เรื่องท่องเที่ยวก่อนใคร

สมัครรับข้อมูล ฟรี!